شنبه, 30 تير 1397 السبت, جوييه 21, 2018           فارسی English

عنوان : بچه‌های مدرسه نفت
کد خبر : ۱۴۵۱۷
تاريخ :
 ۱۳۹۷/۰۴/۱۶ 

بچه‌هاي مدرسه نفت

روايت« مشعل» از حال و هواي دانش آموزان مدرسه‌اي که شرکت  بهره برداري نفت و گاز مارون در راستاي مسئوليت اجتماعي ساخته است

مشعل  مرجان طباطبايي  «از تماشاي آسمان پرستاره لذت مي‌برم؛ معمولا صاف است و ستاره‌ها با درخشش...» اين صدايي است که از پشت فنس‌هاي تنها مدرسه روستا به گوش مي‌رسد. دختران و پسراني که کنار هم الفباي فارسي را مشق مي‌کنند. با ورودمان به داخل مدرسه غافلگير مي‌شوند؛ اما از درس خواندن باز نمي‌مانند. دختري رو به دانش آموزان ديگر ايستاده و جملات کتاب درسي،  با زمزمه او از زبان همشاگردي‌هايش شنيده مي‌شود.  اينجا دبستان تازه تاسيس روستاي «ابيرش» است، در 50  کيلومتري اهواز؛ ساختمان آجرنماي مدرسه در همان ورودي روستاي 40 هکتاري در ميان خانه‌هاي کاه گلي و سيماني چشم نوازي مي‌کند. دانش آموزان پرجنب و جوشند؛ شور و شوق در ميان‌شان موج مي‌زند؛ به ميان‌شان که مي‌رويم، ديگر نظم درس خواندن به هم مي‌خورد. چند دانش‌آموز سرگرم بازي مي‌شوند و تعدادي هم متعجب از حضور و گپ و گفت و عکاسي ما. دبستان دو کلاسه رهبر از حدود دو ماه پيش ساخته شده و به گفته سيد احمد حسيني،دهيار روستاي ابيرش، با ساخت آن، «اميد » به درس خواندن در ميان بچه‌ها بيشتر شده است. ذوق حضور در اين مدرسه، در چشمان يکايک دانش آموزان پيداست. اين بچه‌ها تا پيش از اين در کانکس‌هاي بدون در و پيکر درس مي‌خواندند و پيشتر از آن هم در مدرسه متروکه 50 ساله با سقف‌هاي ناايمن. دهيار از مدرسه متروکه که حالا ديگر تخريب شده، به عنوان زندان و بازداشتگاه ابيرش نام مي‌برد و مي‌گويد: «نه در داشت و نه پنجره. به شرکت نفت براي ساخت مدرسه درخواست داديم؛ قدم بزرگي براي ما برداشتند. تا ساعت 11 شب هم اينجا مي‌ماندند تا کارها زودتر انجام شود.»

مارون و مسئوليت اجتماعي

کلنگ مدرسه جديد از سوي شرکت بهره‌برداري نفت و گاز مارون  در هفته دولت سال قبل زده شد و در دهه فجر هم به بهره‌برداري رسيد تا 60 دانش‌آموز دختر و پسر ابيرش، سرخوش از تحصيل در ساختماني که نام مدرسه دارد، شايد خاطره تلخ گردوغبار، سوز سرما و آتش گرما براي درس خواندن در مخروبه و کانکس را براي هميشه به فراموشي بسپارند. حالا ديگر در مکاني نو،  زنگ‌هاي فارسي، اجتماعي، رياضي و شايد بيش از همه ورزش و تفريح برايشان رنگ واقعي به خود گرفته است.

اين اقدام شرکت بهره‌برداري نفت و گاز مارون در مسير انجام وظايف مسئوليت اجتماعي در صنعت نفت اجرايي شده است؛ مسئوليت اجتماعي (CRS ) مخفف  Corporate social responsibility    است که در سال‌هاي اخير، آن را  از زبان مديران صنعت نفت از صدر تا ذيل بسيار شنيده‌ايم. CSR   را  در يک جمله مي‌توان اين گونه معنا کرد که سازمان‌ها در برابر مسئوليت همراه با توليد ثروت خود در اجتماع مسئول هستند، از اين رو بايد علاوه بر بهره‌برداري از اين ثروت ملي، مردمان آن حوالي را هم ببينند، موضوعي که در دنيا به عنوان مسئوليت اجتماعي خوانده مي‌شود.

منطقه جغرافيايي شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون  از شمال به هفتگل و نفت سفيد،از شرق و جنوب شرق به رودخانه جراحي و از غرب و جنوب غرب به 30 كيلومتري اهواز محدود مي‌شود و با وسعتي بالغ بر 1400 كيلومتر مربع، در برگيرنده ميادين مارون،كوپال وشادگان است.

انتظارات مردم را مي‌دانيم

جهانگير پورهنگ، مديرعامل اين شركت به «مشعل» مي‌گويد: هر شرکتي درهرجايي از دنياکه فعاليت مي‌کند، بايد در مسائل اجتماعي هم نقش داشته باشد؛ چرا که اين نقش، هم انتظار مردم بومي آن مناطق است و هم مي‌تواند در مسير پيشبرد اهداف و رسالت آن شرکت مثمرثمر باشد. ما خودمان هم در اينجا زندگي مي‌کنيم و با مردم درتماس هستيم؛ انتظارات آنان را بخوبي لمس مي‌کنيم و با آن مواجه‌ايم. خيلي دوست داريم درحد امکان، آن انتظارها را  برآورده کنيم.

او  کسب علم و دانش را از اولويت‌هاي نخست هرکشوري مي‌‌داند و خاطرنشان مي‌کند: «در طول دو سال اخير، هفت مدرسه احداث شده و توسعه يافته و بهسازي يك مدرسه ديگر نيز با صرف بودجه‌اي در مجموع نزديک به يک ميليارد تومان انجام شده و 6 مدرسه هم در ايام دهه فجرکلنگ زني شد و قبل ازسال تحصيلي آينده، نهايي مي‌شود که مجموع آنها به 14 مدرسه خواهد رسيد.»

برق شادي در چشمان بچه ها

سيد احمد حسيني، دهيار 29 ساله روستا مي‌گويد: «پس از ساخت مدرسه، شادي در چشمان بچه‌ها موج مي‌زد. يکي از دانش آموزان به من گفت که سيد احمد ما از تو ممنون هستيم. ما خيلي سختي کشيديم. او ادامه مي‌دهد: «تعجب مي‌کردم که خودش اين حرف‌ها را مي‌زند.»

سيد جعفر هم که چند فرزندش در اين مدرسه مشغول به تحصيل هستند، مي‌گويد: «بچه‌ها حالا با علاقه خاصي سر کلاس مي‌روند. مدرسه قبلي   مشابه زندان بود؛ مدرسه‌اي بازمانده از رژيم قبل که پنجره‌هاي آن با سيمان بلوکه شده بود و بچه‌ها با مشقت سر کلاس‌هاي آن مي‌رفتند. خواسته او مثل دانش‌آموزان، فراهم شدن آب و برق براي مدرسه است؛ اگر چه کولر در اين مدرسه به چشم مي‌آيد؛ اما به خاطر فشار ضعيف برق، امکان روشن شدنش نيست.»

فاطمه از دانش آموزان کلاس چهارم است و مي‌گويد: «اين مدرسه خوب است. الان فقط برق و آب مي‌خواهيم.»

اينجا بر خلاف مدارس ديگر، دانش‌آموزان لباس فرم ندارند. در ميان دخترها کمتر مي‌تواني مانتوهاي مشابه پيدا کني و پسران هم تي شرت‌هاي رنگي مختلف پوشيده‌اند. تنها وجه تشابه، مقنعه آبي رنگ برخي دانش‌آموزان است که آن را هم خانم جليلي، معلمشان پارچه خريده و براي‌شان دوخته است.

خداحافظي با خاطرات تلخ کانکس

سيده زينب حسيني، دانش آموز کلاس سوم دبستان است. مي‌گويد: «درس خواندن در کانکس خيلي سخت بود و در سرما و گرماي شديد خيلي سخت‌تر مي‌شد؛ اما من درس خواندن را دوست دارم.»

زينب که مي‌خواهد در آينده دکتر شود، مي‌گويد: «الان که براي ما مدرسه درست کردند، خيلي خوشحالم.»

از کتاب‌هاي مورد علاقه‌اش که مي‌پرسم، کتاب فارسي در دستش را نشان مي‌دهد و مي‌گويد: «ما فقط همين کتاب‌هاي درسي را داريم.»

يونس، همشاگردي زينب هم خاطره تلخ درس خواندن در کانکس را به ذهن دارد. مي‌گويد: «الان خوشحالم که مدرسه داريم. درس خواندن را دوست دارم و مي‌خواهم در آينده معلم شوم.»

بچه ها ذوق زده شدند

فاطمه مرادي چهرازي، از معلمان اين مدرسه از حال و هواي متفاوت دانش آموزان با ساخت مدرسه مي‌گويد: «داخل کلاس  که آمديم، خيلي ذوق زده شدند، حتي نحوه تدريس هم خيلي راحت تر شده. درس خواندن‌شان هم بهتر شده است.»

او پايه ششم و چهارم را تدريس مي‌کند و 11 شاگرد دارد؛ 4 دختر و مابقي پسر. توضيح مي‌دهد: « مدرسه يک ماه قبل از عيد ساخته شد و به کلاس آمديم. شرايط سختي داشتيم؛ بچه‌ها يا مرتب سردشان بود يا خاک داخل کانکس مي‌شد و بچه ها آسيب مي‌ديدند. با همه اين شرايط سخت، با عشق و انگيزه براي درس خواندن مي‌آمدند و الان اين انگيزه بيشتر شده است.

فقط توپ و طناب داريم

مرتضي هم از سرماخوردن در زمستان مي‌گويد و خواسته‌اش داشتن وسيله بازي است. مي‌گويد: «براي بازي فقط توپ و طناب داريم. همين!»

اگر چه اين دو کلاس براي دانش آموزان کفايت نمي‌کند؛ اما قرار است کلاس ديگري هم به آن اضافه شود تا برخي از آنها مجبور به تشکيل کلاس در حياط مدرسه نباشند. به همين دليل مقابل مدرسه هنوز کانکس‌ها يا کلاس‌هاي درس سابق بچه‌ها ديده مي‌شود که شايد تا زمان ساخت کلاس‌هاي جديد به کار آيد. بخشدار غيزانيه مي‌گويد: «در آماري که از دانش آموزان ارائه کردند، پيش دبستاني را اعلام نکرده بودند.» آمار دقيق‌تري از مدرسه و دانش‌آموزان را  مسعود آقاجري، مدير دبستان روايت مي‌کند: «الحمدلله با مساعدت شرکت نفت شرايطي مهيا شد تا مدرسه خوبي ايجاد شود. اينجا تعداد دختران و پسران تقريبا نصف به نصف و مقاطع تحصيلي شان هم  از پيش دبستاني تا ششم است. شرکت نفت قول داده دو کلاس ديگر در بخشي از حياط مدرسه ايجاد کند تا دانش‌آموزان مجبور نباشند به نوبت در حياط مدرسه و روي زمين تحصيل کنند که اميدوارم عملي شود.»

پري جليلي، ساکن اهواز، معلم پايه سوم و پنجم اين مدرسه است که هر روز از اهواز به اينجا مي‌آيد  مي‌گويد: «در دوره‌اي که بچه‌ها در کانکس‌هاي بدون دروپنجره و در هواي سرد درس مي‌خواندند، شرايط سختي داشتيم. نيمکت و صندلي هم وجود نداشت. هيچ امکانات رفاهي نبود. يک تابلو با ميخ و سيم به ديوار آويزان شده بود که هر لحظه امکان داشت روي سر بچه‌ها بيفتد. در گرما هم که وسايل سرمايشي وجود نداشت.»او ادامه مي‌دهد: «بچه‌ها به خاطر ذوق و شوقي که دارند، در هر شرايطي درس را دنبال مي‌کنند؛ اما اذيت مي‌شوند.»

درخواست او ايجاد امکانات آموزشي و ورزشي در مدرسه است و در اين باره توضيح مي‌دهد: «براي دروس جغرافيا، رياضي، مطالعات اجتماعي و.. هيچ امکانات آموزشي نداريم.  مثلا اگر بخواهم کره زمين را براي بچه‌ها توضيح دهم، يک کره زمين در مدرسه نيست. يا در زنگ‌هاي ورزش،  بچه‌ها فقط  يک توپ با چند طناب دارند.»  معلم ديگر هم مي‌گويد: «مثلا نقشه ايران را بايد بچه‌ها بشناسند که نداريم.»

در پيگيري «مشعل»  از ‌هاشمي، بخشدار غيزانيه او اشاره مي‌کند که آموزش و پرورش، هنوز امکانات آموزشي در اختيار ما نگذاشته است.

مدير مدرسه هم اشاره مي‌کند که ما بودجه و سرانه‌اي نداريم. مردم روستا هم که خودتان شاهد هستيد، فقيرند و خشکسالي در روستا وجود دارد. شغل بيشتر مردم، کشاورزي و دامداري است که اوضاع خوبي ندارند. امسال گوسفندها را به بيابان مي‌برند، چون همه جا خاک است. رد خشکسالي را مي‌توان همه جا ديد. اهالي مي‌خواهند دام‌هاي خود را بار بزنند و يا بفروشند يا به رامهرمز و ايذه ببرند. دهيار هم درباره وضعيت 80 خانوار روستاي ابيرش که زماني اين روستا محل تجمع آهوان مايل به سفيد بوده و نام اين روستا هم از آن برگرفته شده، مي‌گويد: «کشاورزي به صفر رسيده و دامداري هم در حال از بين رفتن است. » او ادامه مي‌دهد: «گام اول، ساخت مدرسه بود و گام بعدي هم اميدواريم تاسيس کتابخانه باشد.» او از شرکت نفت و گاز مارون به خاطر اين اقدام تشکر مي‌کند.

 از داخل حياط مدرسه، مشعل‌هاي نفتي، فاصله زيادي با ما و دانش آموزان ندارد. از بچه‌ها درباره نفت مي‌پرسم. پاسخ درستي نمي‌شنوم؛ اما بعد جواب در دفتر مشق يکي از بچه‌ها برايم ارسال مي‌شود که نوشته است: «ما نفت داريم؛ اما آب و برق نداريم. » مديرعامل شرکت نفت و گاز مارون مي‌گويد: «مردم از اينکه مي‌بينند اطرافشان شعله‌هاي نفت و آلودگي آن است و چيزي عايدشان نمي‌شود، حس خوبي ندارند. بيکاري هم زياد است. اولويت‌بندي کرديم تا مواردي كه بيشتر مورد نياز مردم است، در چارچوب مقدورات شركت، اول انجام شود.»

او با اشاره به محروميت منطقه اطراف شرکت نفت و گاز مارون مي‌گويد: «مثلا در يک روستا مي‌بينيم که بچه‌ها در حسينيه در حال تحصيل هستند. ميز و نيمکت درستي ندارند يا در کانکس درس مي‌خوانند. در گرماي ارديبهشت و نيمه خرداد دماي هوا به بالاي 50 درجه مي‌رسد و يا در زمستان درس خواندن  در کانکس فلزي ، مشکلات خاص خود را دارد.»

هزينه 140 ميلياردي براي مسئوليت اجتماعي

به گفته پور هنگ،  شرکت نفت و گاز مارون، در سال 96 حدود 140 ميليارد ريال براي مسئوليت اجتماعي پيش‌بيني کرده بود که حدود 100 ميليارد ريال آن هزينه شده و باقي آن مربوط به اقدام مشترک با شرکت نفت و گاز کارون براي آبرساني به 80 روستاست که محقق مي‌شود.

 بدون شک   آب رساني که با مشارکت دو شرکت انجام خواهد شد، بسيار مورد استقبال اهالي اين روستاها قرار خواهد گرفت، چرا که مسئله آب نيز از خواسته اصلي مردم اينجاست. به هر رو توسعه اجتماعي اصل انکارناپذير نفت است. با نگاه ويژه وزارت نفت دولت حسن روحاني به حجم زيادي از پروژه‌هاي عمراني، آموزشي، بهداشتي و درماني، محيط زيستي، اشتغال‌زايي و... در نقاط مختلف کشور، بويژه مناطق عملياتي صنعت نفت، به سمتي مي‌رويم که رنج ثروت نفت براي ساکنان آن کمرنگ تر شود؛ هر چند اکنون نيز صنعت نفت در زمره پيشگامـان توجـه به مسئوليت اجتمـاعي قرار دارد و مي‌توان گفت نمايي تازه از اجراي برنامه‌هاي مسئوليت اجتماعي در اين صنعت رونمايي شده است. در همين زمينه، محسن اميريان، مدير نظارت بر طرح هاي عمراني مناطق نفت‌خيز از برنامه ريزي براي انجام فعاليت هاي اجرايي بيش از 300 پروژه مهم عمراني و عام المنفعه با اختصاص بيش از 500 ميليارد تومان اعتبار در سال 97 خبر داده است؛ پروژه هايي که در قالب پروژه هاي 2هزار و 500 ميليارد توماني برنامه‌هاي پنج‌ساله اجرايي خواهند شد.

غيزانيه ديگر کانکس ندارد

ساخت مدرسه، تنها به اين روستا محدود نمي‌شود و با اقدام صنعت نفت و خيرين، به گفته‌ بخشدار غيزانيه، ديگر هيچ کانکسي در 80 روستاي اين منطقه وجود نخواهد داشت. برخي دختران مدرسه رهبر ابيرش هم بعد از کلاس ششم، آرزوي رفتن به مدارس غيزانيه را دارند؛ چه در غير اين صورت بايد قيد تحصيل را بزنند. 3 دختر با اقدام يک خير که براي‌شان سرويس گرفته، ادامه تحصيل دادند. برخي‌ها هم که امکان درس خواندن براي‌شان مهيا نيست، گريه مي‌کنند.

فهرست متنوع فعاليت هاي مسئوليت اجتماعي

  اقدام‌ مجموعه‌هاي نفت در زمينه مسئوليت اجتماعي قابل توجه است و اين را مي‌شود با نگاهي گذرا به آمار و ارقام متوجه شد. از جمله در گزارش عملکرد شرکت نفت و گاز مارون، فهرست متنوعي از نوسازي و احداث مدرسه، تامين تانکر آبرسان، کمک به ساخت مساجد، تامين بسته‌هاي اهدايي لوازم التحرير و کمک آموزشي دانش‌آموزان ، تسطيح و تعمير جاده‌ها، همكاري‌هاي فرهنگي و ورزشي، تامين ماشين آلات راهسازي، بهسازي جاده‌هاي داخلي و... در حوزه‌هاي بخش غيزانيه از شهرستان اهواز و ديگر شهرستان‌هاي رامشير، رامهرمز و شادگان به چشم مي‌خورد.

  بخشدار غيزانيه مي‌گويد: «در هيچ دوره‌اي اين مسئله در منطقه ما مورد توجه نبوده و در چند دهه گذشته براي مدرسه سازي و حل ساير مسائل غيزانيه هيچ اقدامي نشده بود؛ اما در دو سال اخير شاهد انجام اين فعاليت‌ها هستيم.»  او در اين زمينه، احداث7 مدرسه و توسعه و بهسازي يك مدرسه در روستاهاي غيزانيه در سال 96-95 از سوي شرکت بهره‌برداري نفت و گاز مارون، 2 مدرسه در حال ساخت در 2 روستا از سوي شرکت نفت و گاز کارون و همچنين ساخت 3 مدرسه از محل اعتبارات وزارت نفت در 3 روستاي غيزانيه را مورد اشاره قرار مي‌دهد و مي‌گويد: «در مجموع 12 مدرسه ساخته شده است. » به گفته او، ساخت و بازسازي مدارس، انگيزه تحصيل و آموزش را افزايش مي‌دهد و تاثير اين مسئله را شاهد هستيم. با اين حال لازم است که شرکت نفت در اين زمينه نگاه ويژه‌اي داشته باشد.  با ساخت 20 باب مدرسه در غيزانيه که  12 باب آن را شرکت نفت ساخته است، ديگر هيچ دانش آموزي در کانکس درس نمي خواند. اين را‌هاشمي مي‌گويد و يادآور مي‌شود که به 6 تا 7 مدرسه ديگر نياز داريم.

تکرار خواسته هاي دانش آموزان ابيرش

خداحافظي با دانش آموزان مدرسه روستاي ابيرش با اجراي «يَزله» از سوي پسرها همراه مي‌شود؛ از سنت‌هاي موسيقي  جنوبي‌هاي عرب نشين است.  موقع رفتن ما، برخي پشت فنس‌ها آمده و دست تکان مي‌دهند و برخي صورت را به مشبک‌هاي ديوار مدرسه چسبانده و با سکوت بدرقه‌مان مي‌کنند. برق چشمان بچه‌هاي ابيرش هنوز در نگاهم باقي است. خاطرم مي‌ماند که خواسته‌هايشان حتما تکرار شود: کتاب، آب، برق، وسايل آموزشي و...

 


نمایش تعداد بازدیدها : 42

بازگشت           چاپ چاپ         
شركت بهره برداري نفت و گاز مارون